ข่าวด่วน

Tag Archives: สดร.

นักดาราศาสตร์ค้นพบหลักฐาน ที่อาจบ่งชี้ถึงสิ่งมีชีวิตบน ‘ดาวศุกร์’

วันที่ 14 กันยายน 2563 ทีมนักดาราศาสตร์นำโดย เจน กรีฟส์ จากมหาวิทยาลัยคาร์ดิฟฟ์ สหราชอาณาจักร เผยการค้นพบโมเลกุลของฟอสฟีน ซึ่งอาจบ่งชี้ถึงความเป็นไปได้ของสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์  ดาวศุกร์มีขนาดและระยะห่างจากดวงอาทิตย์ใกล้เคียงโลกที่สุด ชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์เต็มไปด้วยแก๊สกรดกำมะถัน   มีสภาวะเรือนกระจกแบบกู่ไม่กลับ ส่งผลให้ดาวศุกร์มีชั้นบรรยากาศที่หนาแน่นและเก็บกักความร้อนเอาไว้มหาศาลและกลายเป็นดาวเคราะห์ที่ร้อนที่สุดในระบบสุริยะ แต่ก็อาจเป็นไปได้ที่ครั้งหนึ่งดาวศุกร์อาจเคยมีมหาสมุทรและมีสภาพอากาศที่เอื้อต่อการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิต เนื่องจากเหนือพื้นผิวดาวศุกร์ขึ้นไปประมาณ 50 กิโลเมตร ความหนาแน่นของอากาศเบาบางลงและมีอุณหภูมิเพียง 30 องศาเซลเซียส อาจมีสภาพที่พอเหมาะกับสิ่งมีชีวิต จึงคาดการณ์ว่าชั้นเมฆในบรรยากาศของดาวศุกร์อาจจะมีองค์ประกอบทางเคมีเพียงพอจะกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาที่นำไปสู่การกำเนิดของสิ่งมีชีวิต  การวิจัยครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อศึกษาองค์ประกอบบนชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์ ค้นพบสัญญาณแรกของฟอสฟีนด้วยกล้องโทรทรรศน์ James Clerk Maxwell Telescope (JCMT) บนยอดเขาโมนาเคอา รัฐฮาวาย สหรัฐอเมริกา จากนั้นศึกษาซ้ำโดยกล้องโทรทรรศน์วิทยุ 45 ตัวของ Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) กลางทะเลทรายของประเทศชิลี ด้วยวิธีการสังเกตและเก็บข้อมูลสเปกตรัมที่โมเลกุลปล่อยออกมาในบริเวณชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์ เมื่อตรวจสอบแล้วพบการดูดกลืนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่ตรงกับโมเลกุลของฟอสฟีนในห้องทดลองบนโลก จึงยืนยันการมีอยู่ของฟอสฟีนในชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์ได้เป็นครั้งแรก เส้นสเปกตรัมที่เกิดขึ้นในโมเลกุลของฟอสฟีนนั้นอยู่ในช่วงความยาวคลื่นประมาณ 1 มิลลิเมตร ซึ่งนอกจากจะเป็นช่วงคลื่นวิทยุความถี่สูงที่ไม่สามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่าแล้ว ยังเป็นช่วงคลื่นที่สามารถถูกดูดกลืนได้ง่ายโดยความชื้นในชั้นบรรยากาศของโลก การจะศึกษาชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์ในช่วงคลื่นนี้จึงสามารถทำได้เพียงจากหอสังเกตการณ์ที่ตั้งอยู่บนภูเขาสูงและแห้งแล้ง ปราศจากซึ่งไอน้ำในชั้นบรรยากาศ ปกติแล้วแต่ละโมเลกุลจะดูดกลืนหรือเปล่งคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าออกมาในช่วงคลื่นที่สอดคล้องกับระดับพลังงานของโมเลกุล  ซึ่งระดับพลังงานจะมีลักษณะเฉพาะขึ้นอยู่กับธาตุที่ประกอบขึ้นเป็นโมเลกุลนั้นๆ ดังนั้นหากสามารถสังเกตสเปกตรัมในการดูดกลืนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าของวัตถุที่อยู่ห่างออกไป แล้วนำลักษณะและรูปแบบช่วงการดูดกลืนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ามาตรวจสอบว่าสอดคล้องกับโมเลกุลของสารชนิดใดที่วัดได้ในห้องทดลองบนโลก จะสามารถยืนยันได้ว่ามีโมเลกุลชนิดเดียวกันนี้อยู่บนดาวที่ศึกษาอยู่  ฟอสฟีน ...

Read More »

สดร. ชวนชม ‘ฝนดาวตกอีต้า-อควอริดส์’คืนไร้จันทร์ 7พฤษภาคมนี้ เฉลี่ย40ดวงต่อชั่วโมง

วันที่ 3 พฤษภาคม 2562 สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ชวนชม “ฝนดาวตกอีต้า–อควอริดส์” วันที่ 7 พฤษภาคม 2562 เวลาประมาณตี 2 เป็นต้นไป จนถึงรุ่งเช้า อัตราการตกสูงสุดเฉลี่ย 40 ดวงต่อชั่วโมง ช่วงเวลาดังกล่าวปราศจากแสงจันทร์รบกวน เหมาะแก่การสังเกตการณ์ สามารถดูได้ด้วยตาเปล่าทั่วไทย ทางทิศตะวันออก บริเวณกลุ่มดาวกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ แนะชมในที่มืดสนิทจะเห็นชัดเจนยิ่งขึ้น นายศุภฤกษ์ คฤหานนท์ หัวหน้างานบริการวิชาการทางดาราศาสตร์ สดร. เปิดเผยว่า “ฝนดาวตกอีต้า–อควอริดส์” เป็นฝนดาวตกที่เกิดขึ้นในช่วงวันที่  19 เมษายน – 28 พฤษภาคมของทุกปี  สำหรับปีนี้คาดว่าจะมีอัตราตกสูงสุดในคืนวันที่ 6 พฤษภาคม 2562 จนถึงรุ่งเช้าวันที่ 7 พฤษภาคม 2562 แต่เนื่องจากในช่วงหัวค่ำ ศูนย์กลางการกระจายตัวในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำยังไม่ขึ้นจากขอบฟ้า ทำให้ไม่สามารถสังเกตเห็นได้  จะสามารถสังเกตการณ์ได้ ตั้งแต่เวลาประมาณ 02.00 น. ของวันที่ 7 พฤษภาคม ...

Read More »

สดร. ​เผยภาพ ‘ดาวเคราะห์ชุมนุม’รุ่งเช้าวันนี้ 19กพ.62 ชวนดูดวงจันทร์เต็มดวงคืนนี้

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เผยภาพ ‘ดาวเคราะห์ชุมนุม’ เมื่อรุ่งเช้าวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2562 โดยดาวศุกร์สว่างเคียงดาวเสาร์ ห่างเพียง 1.3 องศา มีดาวพฤหัสบดี และดาวแอนทาเรส ซึ่งเป็นดาวฤกษ์สว่างในกลุ่มดาวแมงป่อง ปรากฏเหนือขึ้นไปอีกด้วย ทั้งนี้ ‘ดาวเคราะห์ชุมนุม’ หมายถึง ดาวเคราะห์ตั้งแต่ 2 ดวงขึ้นไปปรากฏใกล้กันบนท้องฟ้าที่ระยะห่างเชิงมุม 1-5 องศา หากมองด้วยตาจะเห็นดาวทั้งสองห่างกันประมาณหนึ่งนิ้วก้อย (การวัดระยะเชิงมุมบนท้องฟ้า ชูนิ้วก้อยเหยียดแขนให้สุดขึ้นบนท้องฟ้า ระยะ 1 องศา จะห่างกันประมาณ 1 นิ้วก้อย) สำหรับผู้สนใจสามารถชมดาวเคราะห์ชุมนุมได้อีกในรุ่งเช้าวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2562 ตั้งแต่เวลา 04.30 น. เป็นต้นไป โดยสามารถดูได้ด้วยตาเปล่ามองเห็นชัดเจนทั่วประเทศ นอกจากนี้ คืนวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2562 มีปรากฏการณ์ ‘ดวงจันทร์เต็มดวงใกล้โลกที่สุดในรอบปี’ สดร. จึงจัดกิจกรรมสังเกตการณ์ เชิญชวนประชาชนร่วมส่องจันทร์ดวงโตชัดเต็มตาด้วยกล้องโทรทรรศน์หลายรูปแบบ และร่วมบันทึกภาพหลุมอุกกาบาตและภูเขาบนดวงจันทร์ผ่านโทรศัพท์มือถือ พบกันได้ที่ 4 จุดสังเกตการณ์หลัก คือ เชียงใหม่ ...

Read More »

สดร.ชวนจับตา ‘ซูเปอร์ฟูลมูน’19กพ.62 คืนมาฆบูชา ชมดวงจันทร์เต็มดวงใกล้โลกที่สุดในรอบปี

วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2562 สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เผยข้อมูลว่า คืนมาฆบูชา วันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2562 จะมีปรากฎการณ์ดวงจันทร์เต็มดวงใกล้โลกที่สุดในรอบปี 2562 หรือที่เรียกว่า ‘ซูเปอร์ฟูลมูน‘ ห่างจากโลก 356,836 กิโลเมตร ดวงจันทร์เต็มดวงจะมีขนาดปรากฏใหญ่กว่าปกติเล็กน้อย จึงขอเชิญชวนชาวไทยชมพระจันทร์พร้อมกันทั่วประเทศ โโย สดร.เตรียมจัดอุปกรณ์ส่องพระจันทร์เต็มดวงแบบเต็มตาผ่านกล้องโทรทรรศน์ ซึ่งจะเห็นชัดทั้งหลุมและภูเขาบนดวงจันทร์ 4 จุดสังเกตการณ์หลักที่เชียงใหม่ นครราชสีมา ฉะเชิงเทรา สงขลา และโรงเรียนเครือข่ายอีกกว่า 360 แห่ง ฟรี โดยไม่มีค่าใช้จ่าย นายศุภฤกษ์  คฤหานนท์ หัวหน้างานบริการวิชาการทางดาราศาสตร์ เปิดเผยว่า คืนวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2562 ซึ่งตรงกับวันมาฆบูชา ดวงจันทร์เต็มดวงจะปรากฏในตำแหน่งใกล้โลกที่สุดในรอบปี หรือ ซูเปอร์ฟูลมูน (Super Full Moon) ที่ระยะห่างประมาณ 356,836 กิโลเมตร หากเปรียบเทียบกับดวงจันทร์เต็มดวงช่วงเวลาปกติ จะมีขนาดใหญ่กว่า 7% และสว่างกว่า 16% สังเกตได้ด้วยตาเปล่าทางทิศตะวันออก ...

Read More »

สดร.เผย 22ธค.นี้ ‘วันเหมายัน’กลางคืนยาวที่สุดในรอบปี

วันที่ 18 ธันวาคม 2561 นายศุภฤกษ์ คฤหานนท์ หัวหน้างานบริการวิชาการทางดาราศาสตร์ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) (องค์การมหาชน) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เปิดเผยว่า วันที่ 22 ธันวาคม 2561 เป็นวันเหมายัน (เห–มา–ยัน) หรือกลางคืนยาวนานที่สุดในรอบปี ซึ่งประเทศทางซีกโลกเหนือจะนับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูหนาว ส่วนประเทศทางซีกโลกใต้นับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูร้อน เพราะในแต่ละวัน ดวงอาทิตย์จะปรากฎในตำแหน่งต่างกันไป เปลี่ยนไปประมาณวันละ 1 องศา ในวันที่ 22 ธันวาคมที่จะถึงนี้ ดวงอาทิตย์จะขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด ส่งผลให้ช่วงกลางวันสั้นและช่วงกลางคืนยาวนานที่สุดในรอบปี  ภาษาสันสกฤตเรียกว่า ‘วันเหมายัน‘ (เห–มา–ยัน) (Winter Solstice) แต่ประเทศไทยจะเรียกว่า ‘ตะวันอ้อมข้าว’ ซึ่งวันดังกล่าวดวงอาทิตย์จะขึ้นเวลาประมาณ 06:36 น. และจะตกลับขอบฟ้าเวลาประมาณ 17:56 น. (เวลา ณ กรุงเทพฯ) รวมระยะเวลากลางวันเพียง 11 ชั่วโมง 20 นาทีเท่านั้น ท้องฟ้าจะมืดเร็วกว่าช่วงเวลาอื่นๆ ของปี “โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรี ในรอบหนึ่งปี โลกจึงมีระยะห่างจากดวงอาทิตย์ไม่เท่ากัน ช่วงใกล้ที่สุดประมาณต้นเดือนมกราคม (147 ...

Read More »