เจ๋ง คณะแพทยศาสตร์ มช.แถลงเปิดตัว ‘ศูนย์ฝึกทักษะผ่าตัดเสมือนจริง’แห่งแรกในภาคเหนือ

เมื่อเวลา 10.00 น. ​วันที่ 11 กันยายน 2562 ​ที่บริเวณชั้น 8 อาคารปฏิบัติการ 50 ปี คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มช.) ศ.นพ.บรรณกิจ โลจนาภิวัฒน์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์​ มช. ผศ.พญ.วิมล ศิริมหาราช หัวหน้าภาควิชาศัลยศาสตร์ และ ผศ.พญ.กนกกาญจน์ เทพมาลัย อาจารย์ประจำหน่วยกุมารศัลยศาสตร์ ภาควิชาศัลยศาสตร์ ร่วมกันแถลงข่าวเปิดตัว ‘ศูนย์ฝึกทักษะผ่าตัดเสมือนจริง’ แห่งแรกในภาคเหนือ โดยมีทีมบริหารและศัลยแพทย์ที่เกี่ยวข้องของคณะแพทย์ มช. ร่วมให้ข้อมูล

ศ.นพ.บรรณกิจ กล่าวว่า เป็นความภาคภูมิใจในวาระครบรอบ 60 ปี ของคณะแพทย์ มช. ในการเปิดตัวศูนย์ฝึกทักษะผ่าตัดเสมือนจริง หรือ Surgical simulation training center แห่งแรกในภาคเหนือ เพื่อพัฒนาการเรียนการสอนให้มีมาตรฐานเทียบเท่ากับต่างประเทศ ตลอดจนต้องการให้แพทย์ประจำบ้านศัลยศาสตร์และศัลยแพทย์ได้ฝึกทักษะจากอุปกรณ์จำลองก่อนที่จะทำการปฏิบัติในผู้ป่วยจริง เพื่อทำให้เกิดความชำนาญแก่แพทย์ ให้ความมั่นใจแก่ผู้ป่วยลดภาวะแทรกซ้อน และเพื่อผลการรักษาที่ดีที่สุด ซึ่งในประเทศไทยมีศูนย์ฝึกทักษะผ่าตัดเสมือนจริง อยู่ที่โรงพยาบาลศิริราช นอกนั้นเป็นเพียงห้องปฏิบัติการ

“คณะแพทยศาสตร์ มช. บรรจุหลักสูตรการเรียนการสอนการผ่าตัดผ่านกล้อง ให้แก่แพทย์ประจำบ้านศัลยศาสตร์ และได้สร้างศูนย์ฝึกทักษะผ่าตัดเสมือนจริงขึ้นเป็นแห่งแรกในภาคเหนือ เพราะปัจจุบันเทคโนโลยีในการผ่าตัดมีการพัฒนาขึ้นมาก การผ่าตัดผ่านกล้องเป็นการผ่าตัดมาตรฐานในหลายโรค อาทิ การผ่าตัดถุงน้ำดี การผ่าตัดไส้เลื่อน มีข้อดีต่อผู้ป่วยคือ ไม่ต้องมีแผลขนาดใหญ่ มีเพียงแผลเล็กๆ ขนาด 0.5-1 ซม. ไม่กี่แผล นอกจากนั้นการผ่าตัดผ่านกล้องยังสามารถลดภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด เช่น ลดความเจ็บปวด ลดวันนอนในโรงพยาบาล ลดภาวะโรคปอดติดเชื้อได้อีกด้วย

การผ่าตัดชนิดนี้ต้องใช้ทักษะและอุปกรณ์พิเศษในการผ่าตัด เนื่องจากผู้ผ่าตัดจะไม่สามารถใช้มือเข้าไปหยิบจับ คลำอวัยวะต่างๆ ได้เหมือนการผ่าตัดทั่วๆ ไป เพราะกระทำผ่านแผลที่เล็ก และจะทำการผ่าตัดโดยใช้กล้องส่องเข้าใปในช่องท้องหรือช่องปอดที่ต้องการผ่าตัด สอดอุปกรณ์ขนาดเล็กเข้าไปเพื่อทำการตัดต่อลำไส้หรืออวัยวะที่ต้องการ จึงต้องอาศัยประสบการณ์ และการฝึกปฏิบัติให้ชำนาญ แต่เนื่องจากการผ่าตัดชนิดใหม่นี้ต้องมีการฝึกทักษะการทำงานประสานกันของมือและสายตา การหัดมองในรูปแบบสองมิติ และการบังคับเครื่องมือที่ยาวขึ้นให้ขยับภายใต้การมองสองมิติ แต่เดิมการผ่าตัดธรรมดาเราใช้ตาเปล่ามองซึ่งเป็นการมองแบบสามมิติ ใช้มือจับคลำพอเปลี่ยนมามองจอ จะไม่เห็นความลึก ต้องปรับตัวและปรับการใช้ประสาทสัมผัสที่มือให้ใช้เครื่องมือเป็นตัวสัมผัสแทน ต้องมีการฝึกให้ชำนาญก่อนผ่าตัดจริงในผู้ป่วย”

ในขณะที่ ผศ.พญ.วิมล กล่าวว่า ศูนย์ฝึกทักษะผ่าตัดเสมือนจริง Surgical simulation training center เริ่มก่อสร้างมาตั้งแต่ปี 2561 แต่เนื่องจากค่าก่อสร้างศูนย์และอุปกรณ์สำหรับฝึกหัดมีราคาสูงมาก ดังนั้นนอกจากงบประมาณจากคณะแพทย์แล้ว เรายังได้รับความช่วยเหลือด้านอุปกรณ์และเงินทุนจากพันธมิตร คือ บริษัทโอลิมปัส (ประเทศไทย) บริษัท BJS เมดิคอล จำกัด บริษัท โกสินเวชภัณฑ์ จำกัด บริษัท ตะวันแม็คไวสซ์ จำกัด จึงทำให้การสร้างศูนย์ฝึกทักษะฯ แล้วเสร็จในปี 2562 และคาดว่าจะรองรับการเรียนการสอนแพทย์ประจำบ้านศัลยศาสตร์หลักสูตร 4 ปี รวมถึงแพทย์ประจำบ้านศัลยศาสตร์ต่อยอด และรองรับการจัดอบรมการผ่าตัดผ่านกล้องให้แก่ศัลยแพทย์ไทยและศัลยแพทย์ต่างประเทศอีกด้วย ซึ่งตรงกับกลยุทธ์ IWISH ด้านWISDOM LEADER และ INOVATIVE MEDICAL SCHOOL ของคณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

 “​ภายในศูนย์แห่งนี้ประกอบไปด้วย ห้องประชุมที่สามารถจุคนได้ 40-60 ท่าน ห้องฝึกผ่าตัดผ่านกล้อง 3 ห้อง และห้องรับประทานอาหาร 1 ห้อง อุปกรณ์ในศูนย์ประกอบด้วย เครื่องจำลองการผ่าตัดเสมือนจริงจำนวน 1 ชุด ซึ่งเป็นเครื่องแรกในภาคเหนือ สามารถจำลองการผ่าตัดชนิดต่างๆ ให้แพทย์ประจำบ้านและศัลยแพทย์ทำการฝึกหัดและแก้ไขสถานการณ์ที่ใกล้เคียงกับการผ่าตัดจริง นอกจากนั้นยังมีเครื่องผ่าตัดส่องกล้องรวมทั้งจอภาพจำนวน 8 ชุด กล้องส่องตรวจในทางเดินอาหารจำนวน 2 ชุด  กล้องไมโครสโคป 1 ชุด ชุดกล่องจำลองและอุปกรณ์การผ่าตัดผ่านกล้องรวม 6 ชุด รวมมูลค่าหลายสิบล้านบาท โดยศูนย์นี้สามารถรองรับผู้เข้าฝึกอบรมครั้งละ 40-50คน จึงคาดว่าจะมีผู้เข้ารับการฝึกอบรมที่ศูนย์มากกว่า 100 คนต่อปี”

ส่วน ผศ.พญ.กนกกาญจน์ กล่าวเสริมว่า ข้อดีของการผ่าตัดผ่านกล้องคือ ทีมแพทย์ลดลง ผู้ป่วยมีความปลอดภัยสูงจากแผลรูเล็กๆ เพราะมีผลข้างเคียงน้อยมาก ซึ่งการเปิดศูนย์ฝึกทักษะผ่าตัดเสมือนจริงจะช่วยในแง่ของการฝึกความชำนาญและความแม่นยำจากเครื่องมือ เพื่อให้มือและสายตามีความคล่องตัวก่อนการผ่าตัดจริง ปัจจุบันคณะแพทยศาสตร์ มช. มีอาจารย์ศัลยแพทย์รวม 46 คน และแพทย์ประจำบ้านศัลยแพทย์จำนวน 110 คน 

หลังจากนั้น ศ.นพ.บรรณกิจ ได้นำทีมผู้บริหาร อาจารย์ และผู้ที่เกี่ยวข้องเปิดศูนย์ฝึกทักษะผ่าตัดเสมือนจริง Surgical simulation training center และเยี่ยมชมห้องปฏิบัติการด้วย

สำนักข่าวเห็ดลม รายงาน